ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΨΙΘΥΡΟΙ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΚΟΜΒΕΣ ΤΗΣ ΖΑΠΟΥΡΝΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΨΙΘΥΡΟΙ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΚΟΜΒΕΣ ΤΗΣ ΖΑΠΟΥΡΝΙΑΣ

              

Ερυθρές  27^η Ιανουαρίου 1080

Ωρα 19:00

Βόρεια από την πόλη των Ερυθρών και πλησίον του δρόμου, που οδηγούσε στη Θήβα, βρισκόταν η περιοχή της Ζαπουρνιάς. Η Ζαπουρνιά αποτελούσε μία ακάλυπτη έκταση, που ανήκε, κατά το κύριο μέγεθός της στην ευγενική οικογένεια των Τσοτσανιδών και ήταν γνωστή για την καλλιέργεια περσικού ινδοκάλαμου, από το οποίο παραγόταν η σούφρα, το γνωστό αρωματικό λάδι.

Όμως η περιοχή αυτή ήταν ακόμη γνωστότερη για τις κατακόμβες, που στοργικά φιλοξενούσε στα έγκατά της. Τον δεύτερο αιώνα, μετά την γέννηση του Σωτήρος μας, οι διωκώμενοι χριστιανοί της πόλης, που τότε έφερε την ρωμαική ονομασία Kriekukium, εργαζόμενοι ακαταπαύστως κατά τις νυκτερινές ώρες, είχαν λαξεύσει, σε βάθος μέχρι και ογδόντα μέτρων από την επιφάνεια της Ζαπουρνιάς, το πορώδες έδαφος δημιουργώντας περίπλοκα συμπλέγματα διαδρόμων, αλλά και θαλάμων. Ουσιαστικά οι κατακόμβες της Ζαπουρνιάς, ήταν ένας λαβύρινθος υπογείων και αλλεπάλληλων επιπέδων, αποτελώντας διάφορα πατώματα ή ορόφους. Η μετάβαση από τον ένα όροφο στον άλλο γινόταν με σκαλιστές κλίμακες και όχι με βαθμιαία κλίση των διαδρόμων. Η είσοδος στον χώρο των εν λόγω κατακομβών ελάμβανε χώρα, από την βορειοανατολική πλευρά του φαλακρού λόφου της Λαγογαμήστρας.

Οι κατακόμβες αυτές κατά τις περιόδους της απηνούς διώξεως των χριστιανών, αποτελούσαν όχι μόνο τόπο ταφής των νεκρών, αλλά ενίοτε και χώρο συγκεντρώσεως των πιστών. Οι πιστοί θαμώνες των κατακομβών αυτών είχαν κατά καιρούς δοκιμάσει την μάχαιρα των διωκτών τους, οι οποίοι ευαρεστούντο με τον βασανισμό και την θανάτωσή τους. Μεταξύ των πλέον σκαιών διωκτών των χριστιανών του Kriekukium, την εποχή που την ρωμαική αυτοκρατορία διαφέντευε ο Μάρκος Αυρήλιος Κόμμοδος Αντονίνος Αύγουστος, ήταν και ο Kritonus Giokus,  ο τότε χαλκέντερος  έπαρχος της ευρύτερης περιοχή του Mandroeidyllium Circulanum. Η παράδοση αναφέρει ότι ο στυγερός αυτός διώκτης της θρησκείας μας, πειθόμενος από τις αξίες και τα δόγματά της και κυρίως από την καρτερική στάση και συμπεριφορά των μαρτύρων της, βαπτίστηκε χριστιανός σε μία σεμνή τελετή, που έλαβε χώρα στην γούρνα του Λαποτρυπίου. Η επιλογή του να αλλαξοπιστήσει, κατά ένα μεν μέρος των μεταγενέστερων τοπικών ιστοριογράφων οφειλόταν στην πραγματική του θέληση να στραφεί στην θρησκεία της αγάπης, κατ΄ένα άλλο δε μέρος, καταφανώς ψυχοκοινωνικά συμπλεγματικών, ερμηνευτών των γεγονότων του αρχαίου παρελθόντος, οφειλόταν στην προιούσα μεταβολή των κοινωνικών-πολιτικών συσχετισμών υπέρ του Χριστιανισμού και σε βάρος της πατρώας θρησκείας.

Οι κατακόμβες αυτές σήμερα, αν και δεν υπάρχει άνθρωπος σε ολάκερη την αυτοκρατορική επικράτεια, που να μην γνωρίζει και να μην αναγνωρίζει την θρησκευτική και ιστορική τους αξία, παραμένουν αναξιοποίητες. Οι επίμονες εκκλήσεις του μητροπολίτου Δωροθέου για αξιοποίησή τους με πρόκληση επιτόπιων επισκέψεων από περιηγητές, που θα μεταφέρονταν με κάρα, προσέκρουαν στην αδικαιολόγητα αρνητική συμπεριφορά του τουμάρχη Βάλα . Στα σχετικά έγγραφα αιτήματα, που επανειλημμένα του απηύθυνε ο δημιουργικός αυτός ιερωμένος, ο Βάλας απαντούσε πάντοτε προφορικά, λέγοντας του με τραχύτητα : ­- Ασε ρε παππά…λίγες σκοτούρες έχω με τους ντόπιους και τα χούγια τους……θες να μου φέρεις και ξένους….. Περαιτέρω, λίαν προσφάτως το συμβούλιο της τούρμας είχε απορρίψει, ως επιεικώς απαράδεκτο το προτεινόμενο, από τον σύμβουλο του Θέματος Θεοφάνη Κιρκινέζο, σχέδιο αξιοποίησης των κατακομβών, με την μετατροπή αυτών σε χώρο διασκέδασης και αναψυχής, με το τίτλο «Το υπόγειο χωριό των τρελών».

Σήμερα το βράδυ, ο κεντρικός θάλαμος των αφύλακτών, αναξιοποίητων και σχεδόν εγκατελελειμένων κατακομβών, δεν φιλοξενούσε, ούτε τελετή ταφής, ούτε λατρευτικές εκδηλώσεις πιστών. Ο θάλαμος αυτός, εμβαδού εκατό περίπου τετραγωνικών, που βρισκόταν στον δεύτερο υπόγειο όροφο και σε βάθος τριάντα περίπου μέτρα από την επιφάνεια του εδάφους της κατάσπαρτης με περσικό ινδοκάλαμο Ζαπουρνιάς, υποδεχόταν την σύναξη μίας ομάδας υπηκόων με έντονα συνωμοτικές διαθέσεις. Συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, βρίσκονταν εκεί η, εντυπωσιακή σε εμφάνιση και επιβλητική σε παρουσία, πριγκήπισσα Αγγελική, έτοιμη με βλοσυρό ύφος να συμβάλλει καθοριστιά σε λήψη κρίσιμων αποφάσεων, ο Ευάγγελος ο Υπονομευτής, η Σωκία των Οίνων καθώς επίσης και η Αννα η Αγλαή. Παραδίπλα σε κατάσταση ανησυχίας ο Κωνσταντίνος ο Σακχαρώδης, εκμεταλλευόμενος τον χρόνο αναμονής για την έναρξη της απόκρυφης αυτής συνεδρίασης, στοχεύοντας με βελάκια τις καρικατούρες του Βάλα και του Κομνηνού, αναφωνούσε κατά τακτικά χρονικά διαστήματα «Σας έφαγα ρε…..σας έφαγα γομάρια». Πιο εκεί έστεκε μία, κατ΄αρχάς  παράδοξη για την σύνθεση της σύναξης παρουσία, που δεν ήταν άλλη από αυτήν της Ελένης της Ρουμελιωτίσσης.

Το φώς που προκαλούσαν οι αναμμένοι δαυλοί ήταν αρκετό για να φωτίζει τα πρόσωπα της σύναξης, αλλά και μία ψηφιδωτή εικόνα, που είχαν θέσει οι παρευρισκόμενοι εντός της αίθουσας. Επρόκειτο για ένα καλοδουλεμένο ψηφιδωτό, που απεικόνιζε την σεπτή και άδολη μορφή του Οσίου Τιμολέοντος του Αργείτου. Λέγεται ότι το πρόσωπο αυτό, μετά τη νικηφόρο και υπέρ του Ευσταθίου του Παλιουκίωνος, έκβαση του πολέμου, είχε συλληφθεί από μία συμμορία του βδελυρού Κουτσολέοντος και στην συνέχεια δωρήθηκε στην σμερδαλέα Γλυκερία την Αθυρόστομο, στα γρανιτώδη χέρια της οποίας και μαρτύρησε.

Η άφιξη ενός μαυροφορεμένου και μαυροκουκουλωμένου άνδρα στον τόπο της μυστικής συνάθροισης, σήμανε αυτομάτως και την παρά ταύτα έναρξη της συνεδρίασης.

Η πριγκήπισσα Αγγελική, έλαβε αμέσως πρωτοβουλία και με πύρινα λόγια είπε- Συναγωνιστές και συναγωνίστριες. Βρισκόμαστε για μία ακόμη φορά εδώ για να εκτιμήσουμε την διαμορφωθείσα κατάσταση. Η αόρατη νόσος του μετεωρισμού έχει, για τα καλά απλωθεί στις Ερυθρές, προκαλώντας αναστάτωση στην κοινωνική ζωή και τις παραγωγικές σχέσεις. Η κατάσταση αυτή έχει διττό αποτέλεσμα. Αφενός εντείνει την δυσαρέσκεια και το πνεύμα απειθαρχίας του συμβουλίου της τοπικής τούρμας προς την πολιτική του Θέματος και αφετέρου οξύνει την απέχθεια του Θέματος προς τις Ερυθρές, που εντονα δυσανασχετεί έχοντας φορτωθεί το βάρος μίας μιαρής τούρμας. Πρόκειται για κατάσταση κορύφωσης των αντιθέσεων μεταξύ του Θέματος και της συγκεκριμένης τούρμας, η οποία μπορεί να οδηγήσει και σε εμφύλια σύγκρουση. Η σύγκρουση αυτή και η εξ αυτής συνεπαγόμενη κοινωνικοπολιτική ταραχή, που θα δημιουργηθεί, θα αποτελέσει μία ευκαιρία για εμάς να παρέμβουμε καθ΄οιονδήποτε τρόπο στις εξελίξεις,  επιβάλλοντας την Πενταμέγιστη Ιωάννα την Μεγαλοπρεπή ως αδιαμφισβήτητη Θεματάρχη.  Το όποιο έργο της αξιοθρήνητης ερευνητικής ομάδας, που οργάνωσε ο Βάλας, δεν πρόκειται να αναστείλει ή να ανακόψει την πορεία για την ένδοξη παλινόρθωση της Ιωάννας. Το σχέδιο μας, με την κωδική ονομασία «Κώστας Γκιόκας» τελεί σε πλήρη εξέλιξη. Εγώ ολοκλήρωσα. Παρακαλώ τις ερωτήσεις σας.

Η πλήρης ησυχία, που επακολούθησε, καταδείκνυε όχι μόνον την πλήρη αποδοχή της εισηγήσεως αλλά και την εξάλειψη κάθε τυχόν απορίας, που προέκυπτε από αυτήν. Την σιγή αυτήν διέκοψε η άκομψη παρέμβαση του Σακχαρώδους, που απευθυνόμενος προς την πριγκήπισσα είπε.

-Εγώ πότε θα πάρω τα προσωπικά μου είδη, όπως το αγαπημένο μου κουνάβι, που όλως παρανόμως και αυθαιρέτως παρακρατεί ο άκαρδος Βάλας;

Η πριγκήπισσα κάνοντας έναν ασύλληπτο ως προς την έκφραση μορφασμό κοινωνικής απόρριψης του παρεμβαίνοντος αρνήθηκε να απαντήσει. Όμως στο καθήκον αυτό υποβλήθηκε αυτοβούλως η ετέρα προγκήπισσα η Ελένη, η οποία, μελιστάλακτα του απάντησε: - Κάνε υπομονή γλυκούλη μου. Σε λίγο, θα έχεις στην τρυφερή αγκαλιά σου, όχι μόνον το αγαπητό σου  κουνάβι, αλλά και άλλα τρυφερά τριχωτά ζωάκια.

- Η συνεδρίαση μας έληξε δήλωσε η πριγκήπισσα Αγγελική. Απομακρυνθείτε τώρα ήσυχα και κυρίως χωρίς να γίνετε αντιληπτοί από τους χθαμαλούς σπιούνους της τούρμας.

Πράγματι οι συγκεντρωμένοι άρχισαν διαλύονται, αποχωρώντας από τον τόπο της συνάθροισης και λαμβάνοντας περαιτέρω κάθε πρόσφορο μέτρο απόκρυψης της παρουσίας τους. Αλλωστε τα μέτρα ασφαλείας, που τηρούσαν ήταν υπεραρκετά για τον μη εντοπισμό τους. Ετσι νόμιζαν. Αντιθέτως, επ΄αυτού, διαφορετική άποψη είχε ο δαιμόνιος Γεώργιος των Πιπιτσιδών, οποίος υποδυόμενος μία άκαμπτη, τυλιγμένη σε αιγυπτιακές γάζες, μούμια είχε παρακολουθήσει από το ερμάρι απόθεσης νεκρών του θαλάμου των κατακομβών, το σύνολο των εργασιών της συνωμοτικής αυτής σύναξης.

Λίγα λεπτά, και αφού είχε ολοκληρωθεί η συνωμοτική διαδικασία και τα μέλη της σύναξης είχαν απομακρυνθεί από τις κατακόμβες της Ζαπουρνιάς, στον κεντρικό δρόμο κινούταν αμέριμνη η Μαργαρίτα των Μπότσηδων. Ο σκοπός της κινήσεως της εν λόγω γραφέως της τούρμας, δεν ήταν άλλος, παρά η μετάβαση της στην συντεχνία των Λάτων για την αγορά βραδυνού άρτου. Ενώ η γραφέας πλησίαζε το κατάστημα της συντεχνίας, κρατώντας στα χέρια της δαυλό πορείας προς εξυπηρέτηση ασφαλούς κίνησης, άκουσε στο λιθόστρωτο του δρόμου ήχους ποδοβολητών αλόγου, ο οποίοι εντείνονταν με την παρέλευση του χρόνου. Η άδολη γραφέας, στην προσπάθειά της να διακρίνει τον διελαύνοντα ιππέα, ελαφρώς πισογύρισε. Πράγματι, επί του κεντρικού δρόμου κινούταν με μέση ταχύτητα ένα μαύρο άλογο, το οποίο ίππευε ένας μαυροφορεμένος και μαυροκουκουλωμένος ιππέας. Το άλογο φθάνοντας στο ύψος του καταστήματος της συντεχνίας του άρτου, στην προσπάθειά του να υπερβεί ανάχωμα, που είχε δημιουργηθεί από κατασκευή λαγουμιού ακαθάρτων, σκόνταψε, με αποτέλεσμα ο αναβάτης του να χάσει τη ισορροπία του και να καταπέσει επί του λιθοστρώματος. Η απότομη πτώση του ιππέα, προκάλεσε ένα αναπάνετχο ανασήκωμα στη κουκούλα του, με αποτέλεσμα να αποκαλυφθεί το πρόσωπό του. Η Μαργαρίτα με ένα πλατύ χαμόγελο εύλογης απορίας, απευθύνθηκε προς τον εκπεσόντα αναβάτη.

-         Ωωωω σεβαστέ διευθέτα, εσύ είσαι;………δεν σε γνώρισα……πως από τα μέρη μας τέτοιαν ώρα;     

           

Ο ιππέας, μετά την γενομένη αυτή αποκάλυψη, γνώριζε και μάλιστα πολύ καλά τι ώφειλε να κάμνει. Αμέσως έβγαλε από την απύθμενη θήκη του μανδύα του το ευλύγιστο τόξο του και αφού έθεσε επ΄αυτού θανατερό βέλος εκτόξευσε αυτό κατά της άναυδης γραφέως. Το βέλος καρφώθηκε με δύναμη στον λαιμό της έμπιστης της τούρμας, η οποία στην συνέχεια κατέπεσε άψυχη στο έδαφος.

Μετά από μισή ώρα στον τόπο του εγκλήματος, κατέφθασε μία τεθλιμμένη κουστωδία αποτελούμενη από τον Βάλα, συμβούλους αυτού και φυσικά τον ανυπερβλητο ως προς τις διοικητικές του ικανότητες αρχηγό της στρατοχωροφυλακής Αθανάσιο Κομνηνό τον Σινεμά.

Το συσπασμένο από την οργη και τον πόνο για την απώλεια της προσφιλούς του γραφέως, πρόσωπο του Βάλα, άστραψε όταν αυτός είπε με δύναμη ψυχής. – Στείλτε ένα ακόμη νυκτερινό ταχυδρομικό γαμωκόρακο στον Κουτσολέοντα με τις αναφορές για το έγκλημα και για την σύναξη των συνωμοτών………κι άφηστε με καθάρματα μόνον μου να κλάψω…………………………